Mój koszyk

Przedmiot

Ilość

Cena

Usuń

Zajrzyj
do środka

Metryczka

Oprawa: Miękka
Numer wydania: 1
Wymiary: B5
Data wydania: 01.01.2008
Liczba stron: 420
ISBN: 978-83-89518-79-8
Dostępność: Duża dostępność
  • Człowiek i społeczeństwo/Filozofia

Drogi francuskiej heterologii

Michał Kruszelnicki

Inność – jedna z kategorii fundamentalnych dla filozofii zachodniej, być może w największym stopniu odpowiedzialna za jej kształt. Pojęcie tyleż kluczowe dla zrozumienia współczesnej filozofii francuskiej, co nieostre i wieloznaczne.

Heterologia – myślenie tego, co inne, co przekracza rozum i niepokoi filozofię metafizyczną, która w batalii na rzecz transparencji sensu uparcie próbowała inność redukować, wykluczać czy po prostu – zakuwać w pęta przedstawiającego języka.

Drogi francuskiej heterologii próbują ustalić warunki (nie?)możliwości dyskursu heterologicznego, projektowanego m.in. przez takich myślicieli, jak Michel Foucault, Georges Bataille, Emmanuel Lévinas, Gilles Deleuze i Jacques Derrida. To pierwsze na polskim gruncie kompleksowe opracowanie francuskiej „filozofii inności” stawia jednocześnie dramatyczne pytanie o szanse wymknięcia się zawłaszczającej mocy logosu i odnalezienia w zracjonalizowanym, mdłym świecie śladów Tajemnicy.

Wstęp

Część I
Tło historyczne i filozoficzne podłoże heterologii

Rozdział 1
Tło historyczne i społeczno-polityczne

Wprowadzenie

1.1. Wojna i tragedia Holokaustu: „furia przeciwko Rozumowi”

1.2. Dekolonizacja i migracje XX stulecia

1.3. Francuski marksizm i krytyka kultury masowej

1.4. „Les Evénéments”: kryzys Maja ‘68

Podsumowanie: „myśl marginesu” a perspektywa heterologiczna

Rozdział 2
Nietzscheanizm — paradoksy i aporie antymetafizycznego radykalizmu

Wprowadzenie

2.1. Krytyka metafizyki – krytyka totalna

2.2. „Kwestia stylu” – ekskurs I

2.3. Genealogia jako krytyka metafizyki – ekskurs II

2.4. Sceptycyzm – indywidualizm

2.5. Perspektywizm – pluralizm

2.6. Doświadczenie graniczne – transgresja

Podsumowanie: Nietzsche – heterolog?

Rozdział 3
Antyheglizm — opór wobec homo-logii i obrona inności

Wprowadzenie

3.1. Hegel Kojève’a i specyfika jego interpretacji

3.2. Przeciw Całości i Tożsamości

3.3. Kontrowersje wokół dialektyki panowania i niewoli

3.4. Walka o uznanie. Rekonstrukcja i komentarz do „inkryminowanego” Heglowskiej Fenomenologii

3.5. Kłopoty z (antydialektyczną) różnicą: Deleuze/Lévinas

Podsumowanie: jaki Hegel?

Rozdział 4

Antyhumanizm — „człowiek” więzieniem człowieka

Wprowadzenie

4.1. Heidegger – francuski Master thinker

4.2. List o humanizmie – ekspozycja głównych tez

4.3. Znaczenie Listu dla francuskiego antyhumanizmu i heterologii

a) Krytyka humanizmu jako filozofii metafizycznej

b) Krytyka podmiotu

c) Krytyka metafizyki obecności

4.4. Antyhumanizm jako sprzeciw wobec u-ja-rzmiania: casus Foucaulta i Deleuze’a (apozycja)

Podsumowanie: kres człowieka, początek (innego) indywiduum

Rozdział 5

Specyfika francuskiej heterologii na tle nowoczesnej refleksji wokół inności

Wprowadzenie

5.1. Nowoczesność – poststrukturalizm: różnice w pojmowaniu inności

5.2. Typy refleksji heterologicznej

Podsumowanie


Część II

Wybrane koncepcje francuskiej heterologii

Rozdział 6

Emmanuel Lévinas. Porażająca świętość Innego

Wprowadzenie

6.1. „Wielka idea”: poza ontologię, ku etyce

6.2. Twarz/rozmowa

6.3. Lévinas wobec dziedzictwa Husserla i Heideggera

6.4. „Inne” myślenie

Podsumowanie

Rozdział 7

Michel Foucault. Pierwotna inność niezmediatyzowanego szaleństwa

Wprowadzenie

7.1. „Tragiczne doświadczenie szaleństwa” – problemy interpretacyjne

7.2. Foucault w tropie Nietzschego

7.3. Koneksje Sadyczne

7.4. Inność jako tragiczna gra wszechświata ewokowana w mowie szaleńca

7.5. „Wydarzenie klasyczne”: ekskluzja i represja szaleństwa

Podsumowanie

Rozdział 8

Georges Bataille. Błysk inności w ekstatycznym akcie samozatraty

Wprowadzenie

8.1. Ekonomia ogólna i suwerenność

8.2. Koniec historii i absolutna negatywność

8.3. Heterogeniczność

8.4. Transgresja

8.5. Doświadczenie wewnętrzne – fantazmatyczna ucieczka z uniwersum sensu

Podsumowanie

Część III

Aporetyka francuskiej heterologii w świetle krytyki Jacquesa Derridy

Rozdział 9

Derridy krytyka Lévinasa w Przemocy i metafizyce

Wprowadzenie

9.1. Lévinas/Derrida: filozoficzne poplecznictwo

9.2. Struktura i hierarchia Derridiańskich pytań

9.3. Krytyczna rekonstrukcja polemiki

a) Niemożliwość odrzucenia greckiej pojęciowości

b) Niemożliwość odcięcia etyki od fenomenologii

c) Niemożliwość oderwania etyki od ontologii

d) Empiryzm zdemaskowany jako metafizyka

Podsumowanie: od „doświadczenia Innego” do jego „śladu” i „głosu” w Toż–samym

Rozdział 10

Derridy krytyka Foucaulta w Cogito i historii szaleństwa

Wprowadzenie

10.1. Kontrowersja Derrida/Foucault

10.2. Struktura Derridiańskich pytań

10.3. Krytyczna rekonstrukcja polemiki

a) „Archeologia milczenia”

b) Geneza wewnętrznego rozłamu logosu

c) Kartezjańskie Medytacje jako egzemplifikacja potęgi rozumu

Podsumowanie: od dialektycznej wymiany do myślenia transgresywnego

Rozdział 11

Derridy krytyka Bataille’a w Od ekonomii ograniczonej do ekonomii ogólnej

Wprowadzenie

11.1. Między rozpętaniem a świadomością

11.2. Logos czy Mythos?

11.3. Pismo suwerenności

Podsumowanie: pasja Niemożliwego – od transgresji realnej do transgresji tekstualnej

Rozdział 12

Drogi i bezdroża francuskiej heterologii

Wprowadzenie

12.1. Biegun pierwszy: ryzyko podmiotowego zawłaszczenia

12.2. Biegun drugi: niebezpieczeństwo wywłaszczenia podmiotu

12.3. Niemożliwa stawka heterologii?

Podsumowanie: w stronę dekonstrukcji

Część IV

Zagadnienie inności w dekonstrukcji Jacques’a Derridy

Wprowadzenie

Heterologia vs. filozofia? Ekskurs „ekonomiczny”

Rozdział 13

Ogrywanie Rozumu: inność w łonie tożsamości

Wprowadzenie

13.1. Heterogeniczność pisma

13.2. „Gest z konieczności podwójny”

13.3. Przestrzeń inskrypcji

13.4. „Tekst jak okiem sięgnąć”

Podsumowanie

Rozdział 14

Filozofia wahania

Wprowadzenie

14.1. Dygresja na temat tzw. zwrotu etycznego

14.2. Decyzja/niedecydowalność

14.3. Odpowiedzialność/gościnność

14.4. Żałoba, przebaczenie, dar

Podsumowanie

Rozdział 15

Przyszłość innego: (nie tylko)literackie potwory Jacquesa Derridy

Wprowadzenie

15.1. Dekonstrukcyjne „wynajdywanie innego”

15.2. Literatura „w miejscu sekretu”

Podsumowanie / perspektywy krytyki

Zakończenie: jak może istnieć heterologia?

Bibliografia

Indeks terminów

Indeks nazwisk

Résumé

Summary

Kruszelnicki

Newsletter

Dowiedz się jako pierwszy o nowych książkach, promocjach i specjalnych ofertach. Zapisz się do naszego newslettera!